Αφιερώματα Προορισμοί Αρτα

                 

Αρτα

Ο Νομός Αρτα ή Νομός Άρτης υπήρξε μία αυτοδιοικητική δομή της Ελλάδος, στο γεωγραφικό διαμέρισμα της Ηπείρου και καταλάμβανε την έκταση των σημερινών δήμων Αρταίων…….. Γεωργίου Καραϊσκάκη, Κεντρικών Τζουμέρκων και Νικολάου Σκουφά. Καταργήθηκε το 2010 με το (Πρόγραμμα Καλλικράτης).Συνυφασμένη με το θρύλο και την ιστορία, η Άρτα είναι γνωστή για το περίτεχνο γεφύρι της, τα αξιόλογα βυζαντινά και μεταβυζαντινά μνημεία της, τα περήφανα Τζουμέρκα, την τεχνητή λίμνη Πουρναρίου και τον Αμβρακικό κόλπο με την πλούσια χλωρίδα και πανίδα.

Η Αρτα είναι η πρωτεύουσα του νομού Άρτας και του δήμου Αρταίων.  Καθώς και η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ηπείρου μετά τα Γιάννενα με πληθυσμό 21.895 κατοίκους. Στην είσοδο της πόλης βρίσκεται το φημισμένο πέτρινο γεφύρι της  Αρτα , σήμα κατατεθέν της πόλης, γνωστό από το ομώνυμο δημοτικό ποίημα. Η Αρτα έχει σημαντική βυζαντινή παράδοση από την εποχή του Δεσποτάτου της Ηπείρου.

Ο νομός Άρτης καταλαμβάνει το νοτιοανατολικό τμήμα της Ηπείρου και παρουσιάζει εντυπωσιακές φυσικές εναλλαγές: επιβλητικά βουνά, γραφικά ορεινά τοπία, περιοχές κατάφυτες από έλατα, καστανιές και πλατάνια, ποτάμια, καταρράκτες και πηγές, πεδινές εκτάσεις με καλλιέργειες εσπεριδοειδών και ελιές, μαγευτικές λιμνοθάλασσες. Συνυφασμένη με το θρύλο και την ιστορία, η Άρτα είναι γνωστή για το περίτεχνο γεφύρι της, τα αξιόλογα βυζαντινά και μεταβυζαντινά μνημεία της, τα περήφανα Τζουμέρκα, την τεχνητή λίμνη Πουρναρίου και τον Αμβρακικό κόλπο με την πλούσια χλωρίδα και πανίδα. Από το νομό κατάγονταν, μεταξύ άλλων, ο Νικόλαος Σκουφάς, ιδρυτικό μέλος της Φιλικής Εταιρείας, οι οπλαρχηγοί Γεώργιος Καραϊσκάκης και Γώγος Μπακόλας, ο Ναπολέων Ζέρβας, στρατιωτικός και πολιτικός, ιδρυτής του ΕΔΕΣ. Η Άρτα συνορεύει προς B με τα Iωάννινα, προς A με τα Tρίκαλα και την Kαρδίτσα, προς Δ με την Πρέβεζα, προς N με την Aιτωλοακαρνανία, ενώ Ν βρέχεται από τον Aμβρακικό κόλπο.

 Βουνά – Αθαμανικά Όρη

Τα Αθαμανικά όρη ή Τζουμέρκα είναι μεγάλη οροσειρά της δυτικής Ελλάδος.  Ουσιαστικά αποτελεί τμήμα της ευρύτερης οροσειράς της Πίνδου. Καταλαμβάνουν τμήμα της Άρτας, των Ιωαννίνων και των Τρικάλων. Το νοτιότερο τμήμα ανήκει κυρίως στην Π.Ε Άρτας. Η υψηλότερη κορυφή του είναι το Καταφύδι με υψόμετρο 2.393 μ. Άλλες ψηλές κορυφές είναι οι: Στρογγούλα (2.107μ), Γερακοβούνι (2.211μ), Αγκάθι (2.392μ) και Σκλάβα (2.067 μ). Η περιοχή των Τζουμέρκων αποτελούσε τμήμα της χώρας των Αθαμάνων, η οποία εκτεινόταν μεταξύ Ηπείρου, Θεσσαλίας και Δυτικής Στερεάς Ελλάδας και σε αυτούς οφείλουν το ονομά τους τα Αθαμανικά όρη. Οι Αθαμάνες, οφείλουν το όνομά τους στο μυθικό βασιλιά Αθάμαντα, που ήρθε από τον Ορχομενό της Βοιωτίας.

Τζουμέρκα μου περήφανα, σταυραετών λημέρια με τα τριάντα σου χωριά στον έλατο λουσμένα τραχειά αγριοπερίστερα, του γένους καντηλέρια στα τιμημένα κι άγονα τα χώματα σπαρμένα.

(Παραλλαγή ποιήματος του Εισαγγελέα Γ. Θεοφανόπουλου «Άνοιξη στα Άγναντα»)

Ιστορία  της Άρτας 

Δυστυχώς όταν οι Μεγάλες Δυνάμεις (Αγγλία Γαλλία και Ρωσία) οριοθέτησαν το νέο κατ΄ εντολή κράτος της Ελλάδος, τα ηρωικά Τζουμέρκα, όπως και τα Ψαρά, η Χίος, η Σάμος και η Κρήτη δεν συμπεριελήφθησαν σ΄ αυτό. Η πλειάδα των οπλαρχηγών και των ηρώων της Επανάστασης του 1821, ειδικότερα εκ των περιοχών αυτών, και το αίμα που έχυσαν για την ελευθερία δεν ήταν αρκετά. Έπρεπε να ακολουθήσουν άλλες τρεις επαναστάσεις, να θυσιαστούν κι άλλοι ήρωες, να χυθεί κι άλλο αίμα για να γίνει τελικά το ποθούμενο πραγματικότητα, σχεδόν ένα αιώνα μετά, από τον ελληνικό στρατό, στον Α΄ Βαλκανικό πόλεμο, το 1912.
Κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και ειδικότερα από τα μέσα μέχρι το τέλος Οκτωβρίου του 1943, τα Τζουμερκοχώρια υπέστησαν μεγάλες καταστροφές από τις εκκαθαρίσεις των Γερμανών κατακτητών καταβάλλοντας τις εκεί ελληνικές αντιστασιακές δυνάμεις

Εκκλησιαστικά  Μνημεία 

Πέρα, όμως, από τις αναμφισβήτητες φυσικές ομορφιές της και το θρυλικό, περίτεχνο γεφύρι της, η Άρτα παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον ως τουριστικός προορισμός και για έναν ακόμη λόγο, άγνωστο μάλιστα στους περισσότερους: τα εκκλησιαστικά μνημεία της περιοχής είναι, πέραν πάσης αμφιβολίας, ιδιαίτερου αρχιτεκτονικού κάλλους και μεγάλης αισθητικής αξίας.

Στην πρωτεύουσα, την πόλη της Άρτας, ξεχωρίζουν η βυζαντινή εκκλησία της Παναγίας Παρηγορήτισσας, οκταγωνικός σταυροειδής ναός του τέλους του 13ου αιώνα, αφιερωμένος στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, η βυζαντινή εκκλησία της Αγίας Θεοδώρας, πολιούχου, άλλοτε καθολικό μονής που ιδρύθηκε το 13ο αιώνα, και η βυζαντινή εκκλησία του Αγίου Βασιλείου της Γέφυρας, στη θέση «Τοπ Αλτί», σταυροειδής ναός με επιβλητικό τρούλο, χτισμένος πιθανώς γύρω στο 900.
Πέριξ της πόλης της Άρτας, κοντά στο χωριό Πλησιοί βρίσκεται η βυζαντινή εκκλησία του Αγίου Δημητρίου του Κατσούρη, σταυροειδής εγγεγραμμένος ναός με τρούλο, χτισμένος γύρω στο 10ο αιώνα, στο χωριό Βλαχέρνα ηεκκλησία της Παναγίας της Βλαχέρνας, ναός που ιδρύθηκε στα τέλη του 11ου-αρχές του 12ου αιώνα και οφείλει την ονομασία του στην Παναγία των Βλαχερνών της Κωνσταντινούπολης, και κοντά στο χωριό Νεοχωράκι ηβυζαντινή εκκλησία της Παναγίας του Μπρυώνη, αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου, άλλοτε καθολικό σταυροπηγιακής μονής που ιδρύθηκε το 1238.  

Στην Κορωνησία, το γραφικό παραθαλάσσιο χωριό του Αμβρακικού κόλπου, που φημίζεται για τις ψαροταβέρνες του, είναι χτισμένη η βυζαντινή εκκλησία της Παναγίας της Κορωνησίας (Κορακονησίας), ναός αφιερωμένος στη Γέννηση της Θεοτόκου, που οικοδομήθηκε σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή περί τα τέλη του 10ου αιώνα ως καθολικό μεσοβυζαντινής μονής.

Φωτογραφίες

Articles

Find More  

Τζουμέρκα: Αετοφωλιές των Αθαμανών

Τζουμέρκα: Αετοφωλιές των Αθαμανών Από τα γαλήνια τοπία της τεχνητής λίμνης του Πουρναρίου και τις πλατανοσκέπαστες όχθες του Αραχθου ανεβαίνουμε ψηλά, στα  Τζουμέρκα: Αετοφωλιές των Αθαμανών

Continue reading