Οδηγήτρια των Ποντίων η Παναγία Σουμελά

Αφιερώματα Προορισμοί Βέροια

Οδηγήτρια των Ποντίων η Παναγία Σουμελά

Παναγία Σουμελά. Η μάνα και Οδηγήτρια των Ποντίων η Παναγία Σουμελά  που για αιώνες στάθηκε

προστάτιδα και παρηγορήτρα τους. Το ιερό και εθνικό τους σύμβολο, το ακρωτήρι της ελπίδας, η τροφός και φρουρός των ονείρων, των στοχασμών και των μύχιων πόθων τους.

Είναι αυτή που έδωσε δύναμη στον υπόδουλο και μαρτυρικό ποντιακό λαό. Να κρατήσει με πείσμα και αυτοθυσία, χωρίς εμπάθεια και μίσος τους αλλόθρησκους και αλλοεθνείς τυράννους του.  Τα πατροπαράδοτα, τη θρησκεία του, την εθνική του συνείδηση, τη λαογραφία του.  Της ηθικές, τις κοινωνικές και οικογενειακές αρχές και παραδόσεις και προπάντων τη γλώσσα του.

Η Ιερά Μονή της Παναγίας Σουμελά στον Πόντο, χρονολογείται ως Πατριαρχική Μονή απο το έτος 380. Την ίδρυσαν επι του όρους Μελά δύο Αθηναίοι ιερομόναχοι, ο Βαρνάβας και ο Σωφρόνιος, στους οποίους όπως λέει η παράδοση παρουσιάσθηκε η Παναγία και τους ζήτησε να ιδρύσουν μοναστήρι στο όνομα της πάνω σε βουνό στον Πόντο και να εγκαταστήσουν εκεί τη θαυματουργική εικόνα της, την Παναγία την Αθηνιώτισσα, που είναι έργο του Ευαγγελιστή Λουκά.

Οι δύο μοναχοί πήγαν στην Τραπεζούντα. Υστερα από πορεία τριών ημερών στην γύρω περιοχή, βρήκαν το κατάλληλο μέρος για να κτίσουν το μοναστήρι. Ήταν η πλαγιά του βουνού Μελά στις όχθες του ποταμού Πυξίτη περίπου 45 χιλιόμετρα απο την Τραπεζούντα.  Πέντε ώρες δρόμο με το μουλάρι, όπως έλεγαν οι παλιοί Πόντιοι που χρησιμοποιούσαν τότε αυτό το μεταφορικό μέσο.

Η Καταστροφή και η Ανακαίνηση

Γύρω στο 635, το μοναστήρι καταστράφηκε και ανακαινίστηκε στο 644 . Για 600 έτη ήταν ο φάρος του Χριστιανισμού και της Ορθοδοξίας σε ολόκληρη την Ανατολή.. Τη μεγαλύτερη ακμή γνώρισε το μοναστήρι κατά την περίοδο της Βυζαντινής αυτοκρατορίας .Κυρίως των αυτοκρατόρων Κομνηνών, αφού ο Ιωάννης ο Β΄ και ο Αλέξιος Β΄, ο Βασίλειος, ο Αλέξιος ο Γ΄ και ο Εμμανουήλ τίμησαν την παναγία Σουμελά με χρυσόβουλα προνόμια και την πλούτισαν με πολλά αφιερώματα..

Μάλιστα ο Αυτοκράτορας Εμμανουήλ χάρισε στη Μονή ένα σταυρό με πολύτιμα πετράδια. Ενώ το ξύλο του ήταν από εκείνο της Σταύρωσης του Ιησού Χριστού. Ο Αυτοκράτωρ Δαυίδ ο Κομνηνός δώρισε στη Μονή ένα χειρόγραφο Ευαγγέλιο με διάφορες παραστάσεις.

Η Αυτοκρατορία έπεσε το 1461 και ακολούθησε η μακρά περίοδος της Τουρκοκρατίας κατά την οποία η Παναγία Σουμελά υπήρξε το προπύργιο της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού. Οι μοναχοί της Μονής έγιναν δάσκαλοι και δίδασκαν γλώσσα και θρησκεία μαζί. Λιμένα σωτηρίας χαρακτήρισε τη Μονή ο διακεκριμένος Πόντιος συγγραφέας Επαμεινώνδας Κυριακίδης.: « Κέντρον παιδείας λαμπτήρ αληθής σελαγίζων εν τη μακρά και ζοφερά νυκτί».

Οι Σουλτάνοι σεβάστηκαν τη Μονή και εξέδωσαν φιρμάνια προστασίας με τα οποία επεκύρωσαν τα προνόμια που είχαν δώσει οι αυτοκράτορες Κομνηνοί. Μετά την Μικρασιατική καταστροφή και την ανταλλαγή των πληθυσμών το μοναστήρι ερημώθηκε και οι Τούρκοι άρπαξαν ο,τι πολύτιμο βρήκαν. Βαρύτιμα κειμήλια της Μονής, σκεύη, εικόνες, χρυσά άμφια και η πολύτιμη βιβλιοθήκη με χιλιάδες τόνους χειρόγραφα μεταφέρθηκαν στην Άγκυρα ή κατεστράφησαν.

Η μεταφορά της Εικόνας

Οι μοναχοί κατόρθωσαν να πάρουν και να κρύψουν την θαυματουργό εικόνα της Παναγίας. Καθώς επίσης έναν πολύτιμο σταυρό και ένα χειρόγραφο Ευαγγέλιο του ευαγγελιστή Λουκά και τα έθαψαν δίπλα στο Μετόχι της Αγίας Βαρβάρας.

Μετά το 1930 εξομαλύνθηκαν οι σχέσεις Ελλάδος και Τουρκίας.  Κατόπιν παρακλήσεως του Ελευθερίου Βενιζέλου, ο Ινονού επέτρεψε στον μοναχό Αμβρόσιο τον Σουμελιώτη να μεταβεί στη Μονή Σουμελά .  Να πάρει τα ιερά αυτά κειμήλια που είναι δώρα Αυτοκρατόρων του Βυζαντίου. Και αφού τα έφερε στην Αθήνα, τα παρέδωσε στον αποκρισάριο του Οικουμενικού Πατριαρχείου μετέπειτα Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Χρύσανθο. Ήδη τα ιερά αυτά κειμήλια αφού φιλοξενήθηκαν στο Βυζαντινό Μουσείο επί εξήντα χρόνια, μεταφέρθηκαν το 1991. Με εντολή του τότε πρωθυπουργού Κων. Μητσοτάκη στην νέα Μονή της Παναγίας Σουμελά που κτίσθηκε το 1951 στο όρος Βέρμιο της Ημαθίας. Εκεί, όπου κάθε χρόνο, τέτοιες μέρες, κατακλύζεται από χιλιάδες Ποντίους από όλα τα μέρη του κόσμου.

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

You may use these HTML tags and attributes:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>